Kako dugotrajna upotreba đubriva menja zemljište, biljne zajednice i čitave ekosisteme? Odgovore na ovo pitanje već 170 godina pruža eksperiment Park Grass u britanskom istraživačkom centru Rothamsted, jedan od najdužih naučnih ogleda na svetu
    Jedan od najdužih naučnih eksperimenata na svetu, Park Grass u britanskom istraživačkom centru Rothamsted, obeležava 170 godina. Podaci prikupljani od 1856. godine danas pomažu naučnicima da istražuju uticaj đubrenja, kiselosti zemljišta, zagađenja i klimatskih promena na travnjačke ekosisteme.
    Eksperiment su pokrenuli ser Džon Benet Los i Džozef Henri Gilbert kako bi utvrdili kako različite kombinacije mineralnih i organskih đubriva utiču na proizvodnju sena. Pojedinačne parcele svake godine dobijaju precizno određene količine azota, fosfora, kalijuma i drugih hranljivih materija.
    Tretmani đubrenja kombinovani su sa kalcifikacijom zemljišta, pa se pH vrednost parcela kreće od neutralne, oko pH 7, do izrazito kisele, niže od pH 4. Travnjaci se održavaju na isti način, uz godišnju kosidbu i kontinuirano praćenje prinosa, zemljišta i biljnih vrsta.
Od sličnih parcela do različitih ekosistema
    Tokom vremena, parcele koje su u početku izgledale gotovo identično razvile su se u potpuno različite travnjačke ekosisteme. Park Grass je tako postao jedan od najjasnijih primera kako upravljanje hranljivim materijama utiče na biljni diverzitet.
    Rezultati dugoročnog ogleda pokazali su da intenzitet i vrsta đubrenja mogu značajno promeniti broj i sastav biljnih vrsta, dok pH vrednost zemljišta određuje koje će biljke moći da opstanu i napreduju.
    Dugogodišnji podaci pomogli su naučnicima i da bolje razumeju kako travnjaci reaguju na zagađenje vazduha, promene u količini padavina, porast temperature i druge posledice klimatskih promena.
    Povodom 170. godišnjice, naučnici Rothamsteda i volonteri završili su prvo sveobuhvatno evidentiranje biljnih vrsta na oglednim parcelama od 2012. godine.
    Beleženi su brojnost i sastav biljaka u okviru svakog dugoročnog tretmana, što će omogućiti direktno poređenje sa ranijim istraživanjima i zapisima koji sežu još u 19. vek.
    „Park Grass je mnogo više od poljskog eksperimenta – on je živi zapis ekoloških promena“, izjavila je dr Sara Periman, rukovoditeljka baze podataka ovog eksperimenta.
    Kako je objasnila, svako novo istraživanje dopunjava jedinstvenu bazu podataka, koja naučnicima omogućava da prate promene tokom vremenskih perioda koje je gotovo nemoguće obuhvatiti na drugim lokacijama.
    U najnovijem istraživanju učestvovali su i brojni volonteri, koji su tokom šest nedelja pomagali u prikupljanju i razvrstavanju biljnih uzoraka.
Arhiva zemljišta i biljaka čuvana gotovo dva veka
    Posebnu vrednost eksperimenta predstavlja pažljivo sačuvana arhiva uzoraka zemljišta i biljaka, podataka o prinosima i načinu upravljanja parcelama.
    Zahvaljujući tome, savremene naučne metode mogu da se primene na materijale i podatke prikupljane tokom gotovo dva veka, što istraživačima pruža mogućnost da proučavaju dugoročne promene u zemljištu i ekosistemima.
    Podaci iz najnovijeg istraživanja biće besplatno dostupni putem Elektronske arhive Rothamsteda, čime će istraživačima širom sveta biti omogućeno da koriste jednu od najvrednijih dugoročnih baza podataka o životnoj sredini.
    Eksperiment Park Grass deo je britanske nacionalne istraživačke infrastrukture za dugoročne eksperimente, uz podršku organizacije UK Research and Innovation, Saveta za biotehnološka i biološka istraživanja i fonda Lawes Agricultural Trust.